PL EN RU    E-BIULETYN ZALOGUJ SIĘ
Centrum Prawa Żywnościowego - logotyp
Menu

Aktualności z dziedziny prawa żywnościowego

08.10.2020Raport GIS za 2019 r. dotyczący m.in. stanu sanitarnego zakładów żywienia i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością

GIS opublikował coroczny raport powstały w oparciu o informacje zebrane w wyniku czynności nadzorczych w stosunku do 521 513 obiektów żywności, żywienia, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz kosmetyków. Dla porównania, w 2018 r. objętych nadzorem zostało 497 193 obiektów.

W nadzorowanych zakładach żywności, żywienia oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością przeprowadzono 254 396 kontroli sanitarnych, w tym 27 029 kontroli interwencyjnych. Wydano 35 325 decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych uchybień, w tym 625 decyzje przerwania działalności całego lub części zakładu. Wystawionych zostało 21 177 mandatów, na łączną kwotę 4 870 60 złotych. Ponadto, zgodnie z raportem GIS, w 2019 r. został zanotowany najwyższy od 2010 r. odsetek obiektów żywności i żywienia o stanie sanitarnym niezgodnym z wymaganiami. Wśród rodzajów zakładów żywności, które zanotowały największy wzrost ilości obiektów o złym stanie sanitarnym, w stosunku do roku 2018 r., są wytwórnie substancji dodatkowych, wytwórnie lodów, wytwórnie makaronów, a także miejsca obrotu materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością. Największą poprawę zanotowano w zakładach przemysłu zbożowo – młynarskiego w wytwórniach tłuszczów roślinnych i mieszanin tłuszczów zwierzęcych z roślinnymi oraz w wytwórniach naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych. Co ciekawe, nie zidentyfikowano obiektów o złym stanie sanitarnym wśród wytwórni wyrobów cukierniczych, octu, majonezy, musztardy, chrupek, chipsów oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Do nieprawidłowości najczęściej stwierdzanych w ramach kontroli zaliczono m.in.: brak zachowania czystości pomieszczeń i sprzętu roboczego, zły stan techniczny pomieszczeń i wyposażenia, środki spożywcze po upływie daty minimalnej trwałości/terminy przydatności do spożycia, nieprawidłowe warunku przechowywania środków spożywczych oraz brak orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

Zgodnie z raportem GIS w wielu zakładach stan sanitarny ulega systematycznej poprawie, dzięki coraz większej świadomości przedsiębiorców w zakresie obowiązujących wymagań oraz wdrażaniu i stosowaniu zasad dobrej praktyki higienicznej (GHP), dobrej praktyki produkcyjnej (GMP), a także wprowadzaniu procedur na podstawie zasad HACCP. System HACCP wprowadziło 233 595 nadzorowanych obiektów. Ponadto, poprawie, w stosunku do roku 2018 r., uległa jakość zdrowotna środków spożywczych wprowadzanych do obrotu w Polsce. Największa poprawa miała miejsce w odniesieniu m.in. do takich grup żywności jak: ryby i owoce morza oraz ich przetwory, drób, podroby i produkty drobiarskie, jaja i ich przetwory, mleko i przetwory mleczne oraz wyroby cukiernicze i ciastkarskie.

Z pełną treścią raportu można zapoznać się TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

05.10.2020Kraina mlekiem płynąca, czyli TSUE o przepisach krajowych wymuszających informowanie o kraju lub miejscu pochodzenia mleka

W dniu 1 października 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) wydał wyrok w sprawie C‑485/181, która dotyczyła obowiązku przekazywania konsumentom informacji o kraju pochodzenia mleka jako produktu i mleka stanowiącego składnik.

Analizowane w postępowaniu wątpliwości dotyczyły przepisów krajowych Francji, które dekretem wprowadzały konieczność wskazania na etykiecie informacji dotyczących mleka lub mleka wykorzystywanego jako składnik produktów mlecznych obejmujących dane szczegółowe takie jak kraj skupu i kraj pakowania/przetworzenia albo pochodzenie, o ile wszystkie wskazane etapy miały miejsce na terytorium jednego kraju. Z regulacjami przywołanego dekretu nie zgodziło się przedsiębiorstwo Groupe Lactalis wskazując na brzmienie przepisów unijnych dotyczących wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia produktów (art. 26 rozporządzenia nr 1169/20112), jak również przepisów dotyczących możliwości ustalania szczegółowych regulacji krajowych wyrażonych w art.38 i 39 tego rozporządzenia.

W konsekwencji TSUE w przywołanym wyroku rozstrzygnął, że: „obowiązkowe oznaczenie kraju lub miejsca pochodzenia w przypadku mleka i mleka wykorzystywanego jako składnik należy uznać za „kwestię zharmonizowaną w szczególny sposób” w świetle rozporządzenia nr 1169/2011, jeżeli zaniechanie wskazania kraju lub miejsca pochodzenia mleka mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta, a przepis art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 nie stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przyjmowały przepisy ustanawiające wymóg podania dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych na podstawie art. 39 rozporządzenia nr 1169/2011, pod warunkiem że przepisy te są zgodne z celem zamierzonym przez prawodawcę Unii za pomocą harmonizacji w szczególny sposób kwestii obowiązkowego oznaczenia kraju lub miejsca pochodzenia i że tworzą spójną całość z tym oznaczeniem”.

W praktyce oznacza to zatem, że TSUE wskazał na możliwość przyjmowania przez państwa członkowskie UE przepisów krajowych zobowiązujących do wskazania kraju lub miejsca pochodzenia mleka (jako produktu i jako składnika), ale tylko w razie spełnienia łącznie dwóch warunków:

  1. wykazania udowodnionego związku pewnych cech środka spożywczego z jego pochodzeniem,
  2. zapewniania dowodu świadczącego o tym, że większość konsumentów przywiązuje znaczną wagę do tej informacji.

Jednocześnie TSUE wyraźnie podkreślił, że niewystarczającym argumentem dla ustanowienia takich przepisów krajowych jest subiektywna ocena konsumentów, jakoby pewne cechy mleka wynikały z jego miejsca lub kraju pochodzenia. Ponadto TSUE zastrzegł, że za wyjątkowe cechy środka spożywczego uzasadniające wprowadzenie omawianych regulacji krajowych, nie może zostać uznana wytrzymałość środka spożywczego na transport i ryzyko pogorszenia jego stanu podczas przewozu.

Zapraszamy do współpracy z Centrum Prawa Żywnościowego, jeżeli mają Państwo jakiekolwiek wątpliwości co do konieczności i formy informowania konsumentów o kraju pochodzenia produktu albo składników – mamy świadomość, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości, które chętnie rozwiążemy!

 

1 Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 1 października 2020 r. (*) w sprawie C‑485/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Conseil d’État (radę stanu, Francja) postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 lipca 2018 r., w postępowaniu: Groupe Lactalis przeciwko Premier ministre, Garde des Sceaux, ministre de la Justice, Ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation, Ministre de l’Économie et des Finances (http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=231841&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=5287831).

2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, str. 18—63).

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

01.10.2020Zasady reklamy „influencerskiej” kosmetyków

W czerwcu 2020 r. stowarzyszenie COSMETICS EUROPE (europejskie stowarzyszenie branżowe branży kosmetycznej i higieny osobistej) wydało zaktualizowany zbiór zasad odpowiedzialnej reklamy i komunikacji marketingowej dotyczącej produktów kosmetycznych, w tym skupiając się szczególnie na rozwoju środowiska cyfrowego i marketingu prowadzonego za pośrednictwem influencerów1, 2 .Ma to na celu, jak wprost wskazano, zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta biorąc pod uwagę nowe trendy społeczne w zakresie wykorzystywania sieci społecznych i mediów do celów reklamowych, które w ostatnich latach dynamicznie się rozwinęły, przynosząc jednocześnie nowe ryzyka i wyzwania.

W przywołanym dokumencie na uwagę zasługuje przede wszystkim fakt zdefiniowania postaci „influencera” i zjawiska „influencer marketingu”. Zbiór zasad wskazał także przesłanki do uznania danego działania osoby znanej w social media za „działania reklamowe”, uzależniając taką kwalifikację od jakichkolwiek korzyści dla takiej osoby (nie tylko finansowych). Dodatkowo, poza ogólnymi wymogami dotyczącymi rekomendacji wykorzystywanych w reklamie, te pochodzące od influencerów zostały objęte bardziej rygorystycznymi obostrzeniami mającymi na celu eliminację zjawiska wykorzystywania ich działań jako ukrytego sposobu reklamowania produktu kosmetycznego przez sprzedawcę.

Co więcej, zaktualizowane zasady ograniczają również możliwość wykorzystywania w komunikacji marketingowej wypowiedzi konsumentów jedynie do tych popartych możliwymi do zweryfikowania dowodami. Jak stwierdza dokument wprost: „W przypadku rekomendacji konsumentów (recenzji, komentarzy, opinii) celowo wykorzystywanych przez sprzedawcę do celów reklamowych zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące reklamy.”. Natomiast w przypadku jakiejkolwiek zapłaty lub korzyści dla konsumenta wydającego opinię wykorzystywaną w komunikacji marketingowej, zastosowania mają regulacje dotyczące „influencerów”.

Należy wyraźnie zasygnalizować, że Karta odpowiedzialnej reklamy i komunikacji marketingowej została przyjęta przez członków Stowarzyszenia Cosmetics Europe, stanowiąc rzetelne i uczciwe przedstawienie ich zobowiązań i dążeń. Chociaż przywołane zasady nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa, to wysoce rekomendowane i dobrze widziane w środowisku branżowym jest ich stosowanie. Jak wyraźnie wybrzmiewa z treści dokumentu: „Takie ramy samoregulacji ułatwiają prowadzenie odpowiedzialnej działalności handlowej i przynoszą korzyści zarówno konsumentom, jak i podmiotom gospodarczym. Branża zobowiązuje się do dalszej współpracy z organami władzy publicznej i organizacjami samoregulacyjnymi na szczeblu europejskim i krajowym.”.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości w zakresie reklamy produktów kosmetycznych zapraszamy zatem do współpracy z Centrum Prawa Żywnościowego - nasz zespół ekspertów chętnie zweryfikuje planowaną komunikację marketingową w świetle prawa!

 

 

1 https://cosmeticseurope.eu/files/8716/0015/1562/Charter_and_Guiding_Principles_on_Responsible_Advertising_and_Marketing_Communications_-_1st_Revision.pdf

2 Tłumaczenie i opracowanie zrealizowane przez Kosmetyczni.pl: https://www.kosmetyczni.pl/uploads/aktualnosci/Kosmetyczni.pl_karta%20i%20zasady%20przewodnie_CE_pl.pdf

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

29.09.2020Wyrok TSUE - naukowe uzasadnianie oświadczeń zdrowotnych

10 września 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie prejudycjalne w sprawie C‑363/19 na wniosek sądu w Sztokholmie w zakresie wykładni przepisów w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności oraz przepisów dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym.

W ramach wyroku TSUE rozwinął znaczenie zawartego w rozporządzeniu nr 1924/2006 terminu  „ogólnie uznane dowody naukowe”. Zdaniem TSUE powyższe sformułowanie oznacza, że „dowody takie nie powinny ograniczać się do przekonań, pogłosek pochodzących z mądrości ludowej czy też obserwacji lub doświadczeń przeprowadzonych przez osoby spoza środowiska naukowego”. TSUE wywiódł ponadto, że „użycie takiego wyrażenia oznacza, że oświadczenia zdrowotne muszą opierać się na obiektywnych i naukowych informacjach i że w szczególności korzyści, które dają substancje, do których odnoszą się te oświadczenia zdrowotne, powinny opierać się – jak wskazano w motywie 14 rozporządzenia nr 1924/2006 – na jednoznacznym stanowisku naukowym.”

W ramach cytowanego wyroku TSUE odpowiedział także na pytanie, jakie przepisy należy stosować w przypadku kolizji przepisów rozporządzenia nr 1924/2006 oraz przepisów krajowych ustanowionych w wyniku transpozycji dyrektywy nr 2005/29 do prawa krajowego. Zdaniem TSUE: „(…) w przypadku kolizji norm rozporządzenia nr 1924/2006 z normami dyrektywy 2005/29 przepisy tego rozporządzenia mają pierwszeństwo i znajdują zastosowanie do nieuczciwych praktyk handlowych w odniesieniu do oświadczeń zdrowotnych w rozumieniu tego rozporządzenia.”

Z treścią wyroku TSUE z dnia 10 września 2020 r. można zapoznać się TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

25.09.2020Co powinna zawierać etykieta produktu spożywczego?

Etykieta produktu spożywczego stanowi nie tylko istotny element marketingowy, ale również informacyjny. Poprawna treść etykiety produktu umożliwia odbiorcom podejmowanie bezpiecznych i świadomych decyzji zakupowych. Obowiązujące przepisy nakładają na producentów żywności wymóg przedstawiania konsumentom szeregu informacji o produkcie. Zatem co powinna zawierać etykieta produktu spożywczego?

Co powinna zawierać etykieta produktu spożywczego? Zgodnie z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku na etykiecie produktu spożywczego powinny się znaleźć następujące elementy:

Ø  nazwa żywności;

Ø  wykaz składników;

Ø  wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie;

Ø  ilość określonych składników lub kategorii składników;

Ø  ilość netto żywności;

Ø  data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia;

Ø  wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia;

Ø  nazwa lub firma i adres podmiotu działającego na rynku spożywczym;

Ø  kraj lub miejsce pochodzenia;

Ø  instrukcja użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione;

Ø  rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu w odniesieniu do napojów alkoholowych o zawartości alkoholu wyższej niż 1,2% objętościowo;

Ø  informacja o wartości odżywczej;

 

Należy mieć na uwadze, że w przypadku niektórych rodzajów środków spożywczych istnieją dodatkowe przepisy wskazujące wymogi co do znakowania produktów z określonego sektora (np. etykieta czekolady musi zawierać określenie „masa kakaowa minimum ... %”). Informacje wskazane w art. 9 rozporządzenia nr 1169/2011 nie wyczerpują wszystkich możliwości, jakie obowiązkowo muszą pojawić się na etykiecie poszczególnych rodzajów środków spożywczych. Ponadto niekiedy istnieją wyłączenia dla niektórych produktów z obowiązku wskazywania wszystkich informacji określonych w art. 9 rozporządzenia nr 1169/2011.

Zakres informacji obowiązkowych, jakie muszą pojawić się w oznakowaniu produktów spożywczych, musi być ustalany osobno dla każdego produktu, z uwzględnieniem jego rodzaju, właściwości i odpowiednich przepisów. Zatem odpowiedź na pytanie co powinna zawierać etykieta produktu spożywczego, powinna być udzielana indywidualnie dla ocenianego produktu.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

23.09.2020Jak wprowadzić produkt spożywczy na rynek?

Podmioty planujące wprowadzić produkt spożywczy na rynek muszą spełnić określone wymagania. Wszystkie jednostki działające na rynku spożywczym są odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowotne żywności i powinny zagwarantować zgodność sprzedawanych produktów z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. W niektórych sytuacjach odpowiedź na pytani jak wprowadzić produkt spożywczy na rynek nie jest taka oczywista.

Zgodnie z rozporządzeniem nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. produkty spożywcze wprowadzane na rynek powinny być stosownie etykietowane lub oznakowane w celu ułatwienia możliwości ich śledzenia, za pomocą stosownej dokumentacji lub informacji, zgodnie z odnośnymi wymogami lub bardziej szczegółowymi przepisami. Etykieta produktu powinna zawierać wszystkie wymagane dla danego środka spożywczego informacje wskazane w art. 9 rozporządzenia nr 1169/2011. Ponadto wprowadzając produkt na rynek polski, konieczne jest podanie konsumentom informacji w języku polskim. W celu potwierdzenia jakości produkowanego produktu istnieje możliwość złożenia wniosku o ocenę jakości handlowej do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Ocena jakości handlowej nie jest elementem obowiązkowym, ale stanowi skuteczny sposób sprawdzenia, czy środek spożywczy spełnia wymagania jakościowe, które zostały określone w przepisach. Zatem jak wprowadzić produkt spożywczy na rynek?

Podmioty wprowadzające po raz pierwszy do obrotu na terenie Polski suplementy diety, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub środki spożywcze wzbogacone o witaminy i składniki mineralne muszą powiadomić o tym fakcie Głównego Inspektora Sanitarnego. Pozwoli to na wpisanie środka spożywczego do rejestru produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady wprowadzania do obrotu suplementów diety określają przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r.

Wprowadzenie na rynek żywności, która nie posiada znaczącej historii bezpiecznego stosowania w celach żywieniowych przed 15 maja 1997 r. związane jest z koniecznością uzyskania zezwolenia wydawanego przez Komisję Europejską. W tym celu konieczne jest złożenie wniosku, którego wymogi administracyjne i naukowe określają przepisy rozporządzenia 2017/2469. Nowa żywność może być wprowadzana na rynek pod warunkiem że wydano na nią zezwolenie i została ona wpisana do unijnego wykazu, ustanowionego w drodze rozporządzenia 2017/2470.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

23.09.2020„Ziemianie regulują” i „Ziemianie projektują” – raporty podsumowujące stan wiedzy i przygotowanie Polaków na kryzys klimatyczny

Kryzys klimatyczny nie nadejdzie, bo od dawna już tu jest. Już dzisiaj 815 milionów ludzi na Ziemi cierpi głód. 15% światowej emisji gazów cieplarnianych powstaje w związku z produkcją mięsa, hodowle zajmują 40% ziemi uprawnej, a rolnictwo odpowiada za 70% zużywanej przez ludzkość wody pitnej. Symbolem zanieczyszczenia środowiska naturalnego oraz jego skrajnej eksploatacji są wszechobecne opakowania, które są wykorzystywane przy sprzedaży, dystrybucji i konsumpcji dóbr.

Aby przy stale rosnącej liczebności, ludzie byli w stanie się wyżywić i uchronić Ziemię przed katastrofą ekologiczną, muszą być wdrażane natychmiastowe działania. Zmiany w podejściu i wprowadzanie innowacji w produkcji żywności oznaczają nowe obowiązki dla producentów i wprowadzanie nowych regulacji prawnych, do których producenci będą musieli się dostosować.

Jak zmieni się produkcja żywności w najbliższych latach? Jakie obowiązki może przewidywać prawo dla producentów żywności?

Odpowiedź znajduje się w raporcie „Ziemianie Regulują”, który opracowali eksperci CPŻ: dr Agnieszka Szymecka-Wesołowska, Alicja Michałowska oraz Patryk Kalinowski.

Wizję przyszłości opakowań, które są przyjazne dla środowiska naturalnego, a które staną się koniecznością w nieodległej przyszłości, przedstawia raport „Ziemianie Projektują” opracowany przez Brandy Design, Lata Dwudzieste oraz Kantar.

Raporty powstał z inicjatywy Food2050, a partnerem publikacji jest United Nations Global Compact. W ich powstanie zaangażowało się Centrum Prawa Żywnościowego, Brandy Design, Fundacja Brandy Lab, Lata Dwudzieste oraz Kantar.

Z pełną treścią raportów mogą się Państwo zapoznać tutaj: „Ziemianie Regulują” oraz „Ziemianie Projektują”

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

19.09.2020Oznaczenia dodatków do żywności

Dodatki do żywności są to substancje niespożywane odrębnie jako żywność, ale dodawane do żywności celowo ze względów technologicznych, takich jak m.in. konserwowanie. Oznaczenia dodatków do żywności zostały szczegółowo uregulowane.

Wykaz dozwolonych dodatków do żywności oraz warunki ich stosowania zostały wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności reguluje kwestię oznaczenia dodatków do żywności występujących w środkach spożywczych.

Zamieszczając w wykazie składników dozwolone dodatki do żywności, należy podać ich nazwę lub symbol oraz wskazać funkcję technologiczną, jaką ta substancja pełni w środku spożywczym. Ponadto, oznaczenia dodatków do żywności to także wymogi, zgodnie z którymi na opakowaniu produktu zawierającego substancje słodzące obok nazwy środka spożywczego konieczne jest umieszczenie adnotacji "zawiera substancję/e słodzącą/e". W przypadku, gdy produkt zawiera jednocześnie cukier lub cukry oraz jedną lub więcej substancji słodzących, należy podać komunikat: "zawiera cukier (cukry) i substancję/e słodzącą/e". Na etykietach opakowań produktów zawierających poliole należy zamieścić ostrzeżenie: „nadmierne spożycie może mieć efekt przeczyszczający”.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, które regulują oznaczenia dodatków do żywności istnieje możliwość pominięcia dodatków do żywności w wykazie składników pod warunkiem, że są one stosowane jako substancje pomocnicze w przetwórstwie, bądź ich obecność w danym środku spożywczym wynika wyłącznie z faktu, że były zawarte w jednym lub w większej liczbie składników takiego środka spożywczego, zgodnie z zasadą przenoszenia (rozporządzenie nr 1333/2008) i nie pełnią one żadnej funkcji technologicznej.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

17.09.2020Znaki informacyjne na produktach

Na opakowaniach produktów spożywczych, poza informacjami podstawowymi, często można znaleźć różne znaki informacyjne. Znaki informacyjne na produktach, takie jak np. symbole mogą dotyczyć wybranych składników żywności, odnosić się do jakości i pochodzenia produktu oraz tworzyw, z których powstały opakowania. Wśród najpopularniejszych znaków informacyjnych, jakie konsument może zauważyć na etykiecie, wyróżnia się m.in.: znak „Produkt polski”, a także znak weterynaryjny.

Możliwość stosowania oznakowania „Produkt polski” wprowadza ustawa o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Jeśli chodzi o znaki informacyjne na produktach, to określa ona jednolite kryteria dotyczące dobrowolnego umieszczania znaku na opakowaniach środków spożywczych. Znak informacyjny „Produkt polski” może być podawany na produktach, których surowce rolne pochodzą z produkcji krajowej. W przypadku mięsa i innych produktów pochodzenia zwierzęcego dodatkowo wymaga się, aby zostały one pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i poddanych ubojowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku produktów przetworzonych dozwolone jest użycie składników niepochodzących z Polski, pod warunkiem, że ich łączna masa nie przekroczy 25% łącznej masy  wszystkich składników w chwili ich użycia do wyprodukowania tego produktu, nie licząc masy wody użytej do jego produkcji. Składniki niepochodzące z Polski mogą być zastosowane wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma możliwości pozyskania analogicznego składnika pochodzącego z Polski (m.in. niektóre przyprawy, bakalie, owoce cytrusowe).

Znaki informacyjne na produktach takie jak znak weterynaryjny reguluje rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Znak weterynaryjny ma postać numerycznego oznaczenia, które zamieszcza się na produktach pochodzenia zwierzęcego w celu śledzenia partii towaru wyprodukowanych przez konkretny zakład produkcyjny. Obowiązek umieszczenia znaku weterynaryjnego występuje w przypadku zakładów podlegających zatwierdzeniu oraz w przypadku, gdy w zakładzie tym następuje obróbka danego produktu pochodzenia zwierzęcego. Samo wykorzystanie przetworzonego produktu pochodzenia zwierzęcego do wytworzenia innego środka spożywczego nie nakłada takiego obowiązku.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

15.09.2020Znaki weterynaryjne – obowiązek i zasady stosowania w oznakowaniu produktów spożywczych

Znaki weterynaryjne są jednym z rodzajów znaków identyfikacyjnych, zawierających numer weterynaryjny, które umieszcza się na produktach pochodzenia zwierzęcego w celu śledzenia partii towaru wyprodukowanych przez konkretny zakład produkcyjny. Znaki te przyporządkowane są do danego zakładu, co pozwala jednoznacznie stwierdzić miejsce wytworzenia towaru. Konieczność szczególnej kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego wpłynęła na zasadność przyjęcia regulacji w zakresie obligatoryjnego umieszczania znaku identyfikacyjnego. Obowiązek ten budzi w praktyce liczne problemy, zarówno ze względu na określenie, które produkty muszą być nim oznaczone, jak i sposób ich wskazania na etykiecie.

Przykładowo, istnieją produkty zawierające w swoim składzie jednocześnie składniki pochodzenia zwierzęcego, jak i innego (np. roślinnego) i w odniesieniu do nich nie zawsze łatwo da się określić, czy obowiązek ten wystąpi. Szczególne wątpliwości w zakresie umieszczania znaku identyfikacyjnego budzi też np. ocena możliwości umieszczenia kilku znaków weterynaryjnych na etykiecie jednego produktu czy ocena dopuszczalności dobrowolnego ich stosowania dla produktów, które nie podlegają takiemu obowiązkowemu znakowaniu. Niniejsze opracowanie ma na celu analizę powyższych zagadnień oraz określenie jak w praktyce prawidłowo oznakować dane środki spożywcze.

 

1. Wymóg umieszczania znaków identyfikacyjnych

Aktem prawnym, który nakłada obowiązek umieszczania znaków weterynaryjnych w oznakowaniu produktów pochodzenia zwierzęcego, jest rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Już w punkcie 15 preambuły ww. rozporządzenia zawarto zapis, że: „Odtworzenie informacji o pochodzeniu żywności stanowi zasadniczy element w zapewnianiu bezpieczeństwa żywności. Oprócz przestrzegania ogólnych zasad rozporządzenia (WE) nr 178/2002, podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze odpowiedzialne za zakłady podlegające zatwierdzeniu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, zobowiązane są zapewnić, aby wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego, które te podmioty wprowadzają do obrotu zostały opatrzone znakiem jakości zdrowotnej lub znakiem identyfikacyjnym.” Rozdzielić należy więc kwestię znaku jakości zdrowotnej oraz znaku identyfikacyjnego. W niniejszym opracowaniu szczegółowej analizie poddane zostaną wyłącznie znaki weterynaryjne.

W kontekście wyżej zacytowanej regulacji wyjaśnić należy, że zgodnie z definicją zawartą w pkt 8 ppkt 8.1. załącznika I do rozporządzenia nr 853/2004: „"Produkty pochodzenia zwierzęcego" oznaczają:

- żywność pochodzenia zwierzęcego, w tym miód i krew:

- żywe małże, żywe szkarłupnie, żywe osłonice i żywe ślimaki morskie przeznaczone do spożycia przez ludzi;

oraz

- inne zwierzęta przeznaczone do przygotowania w celu dostarczenia ich w żywej postaci konsumentowi końcowemu.”

Dla takich produktów wystąpi obowiązek umieszczania znaków identyfikacyjnych w oznakowaniu, który wynika z art. 5 rozporządzenia nr 853/2004. Zgodnie z ww. przepisem konieczne jest opatrzenie produktu pochodzenia zwierzęcego znakiem jakości zdrowotnej, a w przypadku braku jego stosowania dla danego produktu umieszcza się znak weterynaryjny.

Znak jakości zdrowotnej umieszcza się po dokonaniu badania przedubojowego oraz poubojowego i poświadcza on, że mięso jest zdatne do spożycia przez ludzi. Znak ten znajduje jednak zastosowanie wyłącznie w przypadku produkcji mięsa w rzeźni lub zakładzie przetwórstwa dziczyzny, co wynika z sekcji II rozdziału II rozporządzenia nr 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, w szczególności art. 17 lit. c) i d) oraz art. 18 ust. 2 lit. a) i c). Dla pozostałych produktów pochodzenia zwierzęcego stosuje się natomiast znak weterynaryjny (ten znak podlega analizie w niniejszym opracowaniu).

Znak weterynaryjny na wytworzonych produktach mają obowiązek umieścić zakłady podlegające zatwierdzeniu, o którym szerzej mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004. Chodzi tu o zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III rozporządzenia nr 853/2004. W każdym przypadku należy więc ocenić, czy dany podmiot podlega obowiązkowemu zatwierdzeniu. Zaznaczyć należy dodatkowo, że zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004 zatwierdzeniu nie podlegają zakłady zajmujące się produkcją podstawową, transportem, przechowywaniem produktów, które n

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

10.09.2020Barwniki, a aktywność i skupienie uwagi u dzieci

Zasady stosowania dodatków do żywności uregulowane zostały szczegółowo w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1333/2008 – określone w nim zostało m.in., jakie substancje dodatkowe i pod jakimi warunkami mogą być stosowane w określonych kategoriach żywności. Warto pamiętać, że poza spełnieniem ogólnych wymogów rozporządzenia, środki spożywcze, które zawierają w swoim składzie jeden lub więcej wymienionych barwników spożywczych, muszą być opatrzone dodatkowym komunikatem  „<<nazwa lub numer E barwnika(-ów)>>: może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”.

Obowiązek zamieszczenia ostrzeżenia dotyczy produktów, w których składzie występuje:

  • E 110 (żółcień pomarańczowa);
  • E 104 (żółcień chinolinowa);
  • E 122 (azorubina/karmoizyna);
  • E 129 (czerwień allura);
  • E 102 (tartrazyna);
  • E 124 (pąs 4R).

Konieczność podania komunikatu na etykiecie zostaje wyłączona w ściśle określonych przypadkach, np. gdy barwniki stosowane są do celów dekoracyjnego barwienia lub stemplowania skorup jaj.

Wymienione barwniki potocznie nazywane są „Szóstką z Southampton”. Ich niekorzystny wpływ na aktywność dzieci został bowiem wykazany w raporcie z badań przeprowadzonych w 2007 r. przez naukowców z Uniwersytetu Southampton. Wyniki pracy badawczej wykazały, że istnieje związek pomiędzy spożyciem określonych sztucznych barwników a wzrostem nadpobudliwości u młodych osób. 

Stosowanie i znakowanie dodatków do żywności jest szerokim zagadnieniem, które w praktyce rodzi niemało wątpliwości zarówno u producentów żywności, jak i organów urzędowej kontroli żywności. Eksperci Centrum Prawa Żywnościowego w przystępny sposób wyjaśnią najbardziej nurtujące kwestie związane ze stosowaniem substancji dodatkowych – w razie pytań, zapraszamy do kontaktu.

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

09.09.2020Ekspertki CPŻ dla The European Food and Feed Law Review (EFFL)

W najnowszym numerze prestiżowego międzynarodowego czasopisma branżowego „The European Food and Feed Law Review” (EFFL) znalazł się artykuł przedstawiający wstępną ocenę wpływu COVID-19 na sektor rolno-spożywczy UE, którego współautorkami są dr Agnieszka Szymecka-Wesołowska oraz Alicja Michałowska.

W publikacji „Reakcja łańcucha rolno-spożywczego UE na pandemię COVID-19: Kroniki z UE i wybranych państw członkowskich” („The Response of the EU Agri-Food Chain to the COVID-19 Pandemic: Chronicles from the EU and Selected Member States”) zebrano doświadczenia krajowe dziewięciu państw członkowskich: Polski, Belgii, Niemiec, Grecji, Włoch, Niderlandów, Portugalii, Rumunii i Hiszpanii. Autorzy szczegółowo przeanalizowali politykę i środki legislacyjne przyjęte na szczeblu UE oraz opisali najistotniejsze skutki i reakcje właściwych organów w poszczególnych omawianych krajach. Eksperci doszli do wspólnego wniosku, że chociaż sektor rolno-spożywczy UE wykazał wysoki stopień odporności na początku pandemii, to jednak ujawnił swoją podatność na zagrożenia zewnętrzne, a wraz z nim potrzebę zagwarantowania odpowiedniego poziomu gotowości do zapewnienia w przyszłości bezpieczeństwa żywnościowego na rynku UE w okresie podobnego kryzysu.

Pełen numer magazynu EFFL z omawianym artykułem mogą Państwo znaleźć TUTAJ

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK

26.08.2020Przekroczenie poziomu antybiotyków w mięsie - wyrok WSA

25 czerwca 2020 r. WSA w Gdańsku wydał wyrok o sygn. akt III SA/Gd 67/20, w którym utrzymał w mocy decyzję nakazującą wycofanie z rynku i utylizację mięsa z uwagi na przekroczenie maksymalnego dopuszczalnego poziomu pozostałości produktów leczniczych (tylmikozyny).

W uzasadnieniu ww. wyroku sąd odnosi się do tzw. zasady ostrożności (wyrażonej w art. 7 rozporządzenia nr 178/20021), która wskazuje, że w razie stwierdzenia niebezpieczeństwa zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia (ale w przypadku, gdy brak jest pewności naukowej w tym zakresie) mogą zostać przyjęte tymczasowe środki zarządzania ryzykiem konieczne do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia. Środki te muszą być proporcjonalne i nie bardziej restrykcyjne dla handlu niż jest to wymagane. Zgodnie z omawianym wyrokiem powyższy przepis „należy interpretować w ten sposób, iż umożliwia on działanie organów zmierzające do nałożenia nakazów lub zakazów na określone produkty, jeżeli te rodzą nawet tylko uzasadnione podejrzenie co do ich bezpieczeństwa. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wykrycie w produkcie spożywczym pochodzenia odzwierzęcego wykorzystywanych przy leczeniu zwierząt antybiotyków w stężeniu przekraczającym określone prawem normy nie tylko budzi uzasadnione podejrzenie, ale pewność, że tego rodzaju produkt nie jest bezpieczny dla zdrowia ludzi.”

Dodatkowo, w przedmiotowym wyroku uznano, że środki wskazane w art. 54 rozporządzenia nr 882/20042 (aktualnie obowiązuje w tym zakresie art. 138 rozporządzenia nr 2017/625), obejmujące wycofanie z rynku i utylizację mięsa, nie mają charakteru sankcji administracyjnej, ale charakter środków zapobiegawczych. Celem ich nałożenia jest chęć zapobiegnięcia wystąpieniu możliwych negatywnych skutków niezgodności stwierdzonych w toku kontroli żywności. WSA stwierdził, że: „Wybór środka winien być zatem zawsze implikowany przez okoliczności konkretnej sprawy i zależeć wprost od rodzaju stwierdzonych naruszeń. W rozpoznawanej sprawie chodziło zaś przede wszystkim o to, aby zapobiec spożyciu przez ludzi mięsa drobiowego, które wykazało zbyt wysoki poziom stężenia antybiotyków.”

Sąd odniósł się także do faktu, że skarżąca posiadała wyniki badań próbek tej samej partii mięsa wskazując, że: „pobrane przez stronę skarżącą w okresie późniejszym badania próbek mięsa z tej samej partii, wcale nie uprawdopodobniły, że wskazany produkt spożywczy był bezpieczny. Badania te nawet o wyniku negatywnym nie dowodzą bowiem w żaden sposób o wadliwości przeprowadzonego badania urzędowego. Przyczyny niedopuszczalnego poziomu pozostałości leczniczych w badanej próbce pozostają zaś bez znaczenia dla konieczności wycofania tego rodzaju produktu z obrotu i jego utylizacji w świetle art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Organy nie miały zatem obowiązku ustalać czy podlegający ubojowi drób rzeczywiście był leczony innymi antybiotykami niż tylmikozyna. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nawet bowiem przypadkowe, czy jednorazowe wystąpienie niezgodności, nie uwalnia danego podmiotu od odpowiedzialności administracyjnej z art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Z punktu widzenia ochrony dobra jakim jest zdrowie ludzi obowiązywać musi w pełni rygorystyczne podejście nawet do jednorazowego stwierdzenia faktu wystąpienia niezgodności w mięsie lub jego produktach.”

Omawiany wyrok wskazuje na dość restrykcyjne zasady oceny oraz podejmowania decyzji organów kontroli. Stanowi bowiem, że już samo podejrzenie co do bezpieczeństwa danego produktu można uznać za wystarczające do nałożenia sankcji, a odmienne od urzędowych wyniki badań nie mają w tym zakresie znaczenia. Dodatkowo, organy nie muszą rozważać źródła zanieczyszczenia i nawet jednorazowa czy przypadkowa obecność niedozwolonych substancji uzasadnia podjęcie omawianych środków (chronione jest tu bowiem wyższe dobro – zdrowie człowieka).

 

1 Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 31, str. 1 ze zm.).

2 Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 165, str. 1 ze zm.) – aktualnie nieobowiązujące, zastąpione Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2

Dodatkowe informacje:

Aby uzyskać szczegółowe informacje proszę przejść na TEN LINK